De Runen
|
f |
u |
x |
a |
r |
k |
g |
w |
|
h |
n |
i |
j |
y |
p |
z |
s |
|
t |
b |
e |
m |
l |
q |
o |
d |
De Runen en hun Betekenis
FREY
- FEHU f F
- f = (1)
- fehu = vee, kudde
- rijkdom, bezittingen, geld, liquiden"
- URUZ u U
- oe, u, w = (2)
- uruz = oeros
- "krijger"
- De koe bij de horens vatten
- THURISAZ x X
- th = (3)
- þurisaz = thurs, trol, reus
- "chaos, magie, vloek, vijand, tegenstander"
- ANSUZ a A
- a = (4)
- ansuz = Ase, god, oppergod, voorouder
- "Odin, ziel"
- RAIDO r R
- r = (5)
- raiðo = paardrijden
- "reis, voertuig"
- KENAZ / KAUNAZ k K
- k = (6)
- kenaz = fakkel / kaunan = ziekte
- "vuur, zwaard" / "infectie, wonde, zweer, puist"
- GEBO g G
- g = (7)
- gebo = gave
- "talent, geschenk"
- WUNJO w W
- w = (8)
- wunjo = "vreugde"
- "sibbe"
HAGAL
- HAGALAZ h H
- h, ch = (10)
- haglaz = hagelbui
- "oorlog"
- NAUTHIZ n N
- n = (20)
- nauðiz = nood
- "noodvuur, redding, slavernij"
- In de nood kent men zijn vrienden
- Van de nood een deugd maken
- Als de nood het hoogst is, is de redding nabij
- Need is the mother of invention
- ISA i I
- i = (30)
- isaz = ijs
- "verraad"
- Niet over één nacht ijs gaan
- Het ijs breken
- Het smelt als ijs voor de zon
- JERA j J
- j = (40)
- jeran = oogst
- "zomer, jaar"
- EIHWAZ y Y
- y, i = (50)
- iwaz = taxus
- "pijl en boog"
- PERTHRO p P
- p, q = (60)
- perþo = appelboom
- "onsterfelijkheid, liefde"
- ALGIZ z Z
- z = (70)
- algiz = eland
- "bescherming, heiligdom"
- SOWULO s S
- s = (80)
- sowilo = zon
- "Sól, licht"
- Het smelt als ijs voor de zon
- Het zonnetje in huis zijn
TYR
- TEIWAZ t T
- t = (100)
- tiwaz = hemelgod, godheid
- "Tyr"
- BERKANA b B
- b, p = (200)
- berkanan = berkengodin
- "Bjarkan, godin"
- EHWAZ e E
- e = (300)
- ehwaz = paard
- "snelheid, statussymbool"
- Een gegeven paard kijk je niet in de bek
- MANNAZ m M
- m = (400)
- mannaz = man
- "mens, mensheid"
- LAGUZ / LAUKAZ l L
- l = (500)
- laguz = water / laukaz = look
- "zee, bloed" / "zwaard, viriliteit"
- Zo klaar als pompwater
- Water bij de wijn doen
- Zijn handen in onschuld wassen
- INGUZ q Q
- ng = (600)
- inggwaz = vruchtbaarheidsgod
- "Ing, Frey, held, kind"
- OTHILA o O
- o = (700)
- oþalan = overgeërfde bezittingen, erfstuk
- "landgoed, huis, gezin, familie"
- DAGAZ d D
- d, dh = (800)
- dagaz = dag
- "dageraad, dagen, avond"
- De ochtendstond brengt goud in de mond
- Voor dag en dauw
Een tijdlijn
- 1500-500: Hallristningar (rotstekeningen uit de Scandinavische Bronstijd, doorgaans rood ingekleurd)
- 500: mogelijke datum van het ontstaan van de runen
- 200-150: Negau helm (Germaans opschrift in Etruskisch alfabet)
- 100-0: Germaanse Bataven sluiten zich aan bij het Romeinse leger
- 0: de vermoedelijke ontstaansdatum van de Futhark. (24 runen)
- 50: Meldorf broche
- 98: Tacitus' Germania (Hij maakt gewag van notae. Dit zouden runen zijn)
- 160: harja-opschrift (kam) (Dit zou de vroegst gedateerde vondst zijn, met zekerheid runen) (Denemarken)
- 369: ontstaan Gotisch alfabet (Wulfila vertaalt de Bijbel in het Gotisch) (27 tekens)
- 425: Kylver steen (vermelding van het hele Futhark alfabet) (-do)
- 500: De Friese Futhark ontwikkelt zich (27 runen)
- 550: Breza zuil (vermelding Futhark) / [Aquincum broche (vermelding eerste aett)]
- 550: schrijven van links naar rechts wordt de norm
- 500-600: Vadstena bracteaat (vermelding gehele Futhark alfabet en een onderverdeling in aettir) (-od)
- 600: De Angelsaksische of Oudengelse Futhark ontwikkelt zich (28 runen)
- 600: Noleby steen (vermelding dat de runen van de Regin afkomstig zijn)
- 650: Stentoften steen (vermelding van "heid-runen" en "ginn-runen")
- 675: Björketorp steen (vermelding van "heid-runen" en "ginn-runen")
- 700: De Noord-Umbrische Futhark ontwikkelt zich (33 runen)
- 700: Abecedarium Nordmannicum
- 700-800: De Jongere Futhark ontwikkelt zich (16 runen)
- 800: Het Oudere Futhark sterft uit
- 900: Het Oudere en Jongere Futhark komen nog samen voor in een en hetzelfde opschrift
- 1000-1100: Het Oudengelse Runengedicht
- 1000-1100: runen geraken in onbruik op het vasteland
- 1100: Runen geraken in onbruik op de Britse eilanden. Latijn neemt over.
- 1200: Volsungasaga / Nibelungenlied
- 1200-1300: Het Oudnoorse Runengedicht
- 1300-1400: Het Oudijslandse Runengedicht
- 1328: Computus Runicus
- 1500: Galdrabok (Rauðskinni)
- 1902: De Armanen Runen zien het licht
- 1972: Asatru wordt officieel erkend als godsdienst in IJsland (Sveinbjorn Beinteinsson)
- 1984: Edred Thorsson publiceert zijn boek Futhark. A Handbook of Rune Magic.
- 1988: Freya Aswynn publiceert haar boek Leaves of Yggdrasil.
home